PROF DR METIN ÖZATA
DIYET, ZAYIFLAMA, METABOLIZMA, ENDOKRIN
DIYET, ZAYIFLAMA, METABOLIZMA, ENDOKRIN
Your Subtitle text
METABOLIZMA DIYETI
METABOLIZMA DIYETI
PROF DR METIN ÖZATA
PROF DR METIN ÖZATA
Metabolizma yavasligi kilo aldiran önemli bir neden. Bazal metabolizma yavasligi hormon bozuklugu nedeniyle olabilir.
30-35 yasindan sonra metabolizmaniz yavaslar ve ilerleyen her 10 yilda bu yavaslama iyice artar. Metabolizma yavaslayinca yag depolanmasi artar. Bununla birlikte kas kitlesi artarsa metabolizma artar. Yüksek GI’li karbonhidrat yenirse bunlar yag olarak depolanir ve metabolizmayi yavaslatir. Kilo artinca insülin direnci artar, uyku bozulur ve stres artar. Insülin direnci, hormon bozukluklari, uykusuzluk ve stres metabolizmayi yavaslatan etkenlerdir. Metabolizmayi zayiflatan diger nedenler kilo alip vermeler ve hareketsiz yasamdir.
Metabolizmayi hizlandirmak için sunlari yapin:
METABOLIZMAYI YAVASLATAN HORMONLAR VE TEDAVISI
Metabolizmaniz yavas ve kilo veremiyorsaniz bir hormon bozuklugu vardir. Bunlar genellikle insülin, tiroid, polikistik over, prolaktin, kalsiyum gibi mineral bozukluklaridir. Bunlarin tani ve tedavisi için bir ENDOKRIN UZMANINA (Hormon Hastaliklari Uzmani) basvurunuz.
1) INSÜLIN
Insülin Yüksekliginin Belirtileri:
Yüksek insülin düzeyleri sizde su sikintilara ve sikayetlere neden olur:
a)Sik acikma ve sekerli gidalar yemeye neden olur
b)Sabah yorgun kalkarsiniz ve kendinizi gün boyu yorgun hissedersiniz. Özellikle ögleden sonralari bitkin olursunuz.
c)Daha sabirsiz ve öfkeli olursunuz
d)Enerjiniz azalir, halsiz, bitkin ve yürüyecek haliniz kalmaz
e)Yemeklerden sonra uyku basar ve gün içinde uyuklamalar olur
f)Konsantre olamazsiniz, beyin faaliyetleriniz zayiflar, sersemlemis vaziyette gezersiniz.
g)Horlama ve uyku bozukluklari siktir
Insülin yüksekliginin belenmeyle ilgili iki önemli nedeni sunlardir:
1)Bir ögünde asiri karbonhidrat yemek
2)Bir ögünde asiri kalori almaktir.
Karbonhidratlarin fazla alinmasi insülin salgilanmasini artirdigi gibi kalorinin fazla alinmasi da yag olusmasina neden olacak sekilde insülin yüksekligi olusturur.
2)TIROID HORMON BOZUKLUGU
Tiroid yetmezligi metabolizmayi yavaslatan ve bu nedenle kisilerde önceki kilolarina göre %15-30 oraninda kilo alinmasina neden olan bir hastaliktir. Bu nedenle tiroid bezi yetmezligi tedavi edilmeden kilo vermek çok zordur. Tiroid hormon ilaçlari ile hastalarin çogunda tedaviyle birlikte kilo verme olusursa da hastalarin % 17’si kilo veremez. Özellikle menopozdaki kadinlarda bu durum daha sik görülür. Hem menopoz hem de tiroid yetmezligi kilo vermeyi engeller.
Tiroid bezi yetmezligi olmadigi halde kilo vermeye çalisan kisilerde belirli bir kilo verdikten sonra kilo kaybinin azaldigi veya durdugu bir dönem olusur. Bu durum vücudun kendini koruma mekanizmasidir. Vücudumuz daha fazla kilo verilmesine direnç göstermeye baslar. Bu direnç tiroid hormonlarinin azalmasiyla olabildigi gibi bazi baska hormonlarin salinmasinin artmasi ile de olusur. Kalori alimi yani yenilen gida alimi azaldikça vücudumuzda bulunan T4 hormonunun T3 hormonuna dönüsümü azalir ve sonuçta hücrelere giren ve etkili olan T3 azaldikça metabolizmamiz yavaslar ve kilo veremeyiz.
Kilo vermeyi engelleyen hormonlardan birisi Ghrelinhormonudur. Bu hormon mideden salgilanmakta ve kana karisarak beyine ulasip yemek yemeyi artirmaktadir. Kilo vermek için diyet yaparken bu hormon kanda artmakta ve daha fazla kilo verilmesini engellemektedir. Bu hormonun salgilanmasini önleyecek bir ilaç ise henüz yoktur.
3) POLISTIK OVER:
Kadinlarda fazla kiloluluga neden olan önemli bir hormon hastaligi da polikistik over sendromu denen ve yumurtalikta kist olusmasi, tüylenme ve adet bozuklugu ile kendini gösteren hastaliktir. Bu hastalikta en önemli bulgu insülin hormon yüksekligi veya insülin direncidir. Bu nedenle de polikistik over sendromu olan kadinlarin önemli bir kisminda fazla kilo ve seker hastaligi görülür. Adet bozuklugu, tüylenme ve fazla kilolu olmanin bir arada oldugu bu hastalarda yumurtaliklarin incelenmesi ve bu hastaliga yönelik tedavilerin yapilmasi gerekir. Bu sekilde tedavisi yapilmayan kadinlarin zayiflamasi zordur.
4) PROLAKTIN HORMONU YUKSEKLIGI
Kadinlarda süt salgilatan hormon olarak bilinen, prolaktin hormonunun fazla salgilanmasi da kilo almaya yol açan bir hormon bozuklugudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden salgilanir. Hipofiz bezindeki tümörler asiri prolaktin hormonu salgiladiginda adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo alimi olur.
5) MINERAL EKSIKLIKLERI:
Yapilan bilimsel çalismalar kanlarinda kalsiyum düzeyi az olan kisilerde zayiflamanin zor oldugunu göstermistir. Bu nedenle zayiflamak isteyen bir kisinin yeteri kadar kalsiyum almasi gerekir.
Özellikle selenyum, çinko, ve demir eksikligi varsa bunlarin tedavisi kilo vermeniz açisindan çok önemlidir.
Metabolizmayi hizlandirmak için sunlari yapin:
- Asiri yemekten kaçinin
- Kas kitlenizi artirmak için spor yapin
- Iyi uyuyun
- Dengeli yiyin
- Yüksek GI’li gidalardan uzak durun
- Kafeinden (çay, kahve, kola) uzak durun
- Yeterli kalsiyum alin ( brokoli, badem, kabak, koyu sebzeler, süt, yogurt ,peynir)
- Alkolü azaltin
- Ögün atlamayin
METABOLIZMAYI YAVASLATAN HORMONLAR VE TEDAVISI
Metabolizmaniz yavas ve kilo veremiyorsaniz bir hormon bozuklugu vardir. Bunlar genellikle insülin, tiroid, polikistik over, prolaktin, kalsiyum gibi mineral bozukluklaridir. Bunlarin tani ve tedavisi için bir ENDOKRIN UZMANINA (Hormon Hastaliklari Uzmani) basvurunuz.
1) INSÜLIN
Insülin Yüksekliginin Belirtileri:
Yüksek insülin düzeyleri sizde su sikintilara ve sikayetlere neden olur:
a)Sik acikma ve sekerli gidalar yemeye neden olur
b)Sabah yorgun kalkarsiniz ve kendinizi gün boyu yorgun hissedersiniz. Özellikle ögleden sonralari bitkin olursunuz.
c)Daha sabirsiz ve öfkeli olursunuz
d)Enerjiniz azalir, halsiz, bitkin ve yürüyecek haliniz kalmaz
e)Yemeklerden sonra uyku basar ve gün içinde uyuklamalar olur
f)Konsantre olamazsiniz, beyin faaliyetleriniz zayiflar, sersemlemis vaziyette gezersiniz.
g)Horlama ve uyku bozukluklari siktir
Insülin yüksekliginin belenmeyle ilgili iki önemli nedeni sunlardir:
1)Bir ögünde asiri karbonhidrat yemek
2)Bir ögünde asiri kalori almaktir.
Karbonhidratlarin fazla alinmasi insülin salgilanmasini artirdigi gibi kalorinin fazla alinmasi da yag olusmasina neden olacak sekilde insülin yüksekligi olusturur.
2)TIROID HORMON BOZUKLUGU
Tiroid yetmezligi metabolizmayi yavaslatan ve bu nedenle kisilerde önceki kilolarina göre %15-30 oraninda kilo alinmasina neden olan bir hastaliktir. Bu nedenle tiroid bezi yetmezligi tedavi edilmeden kilo vermek çok zordur. Tiroid hormon ilaçlari ile hastalarin çogunda tedaviyle birlikte kilo verme olusursa da hastalarin % 17’si kilo veremez. Özellikle menopozdaki kadinlarda bu durum daha sik görülür. Hem menopoz hem de tiroid yetmezligi kilo vermeyi engeller.
Tiroid bezi yetmezligi olmadigi halde kilo vermeye çalisan kisilerde belirli bir kilo verdikten sonra kilo kaybinin azaldigi veya durdugu bir dönem olusur. Bu durum vücudun kendini koruma mekanizmasidir. Vücudumuz daha fazla kilo verilmesine direnç göstermeye baslar. Bu direnç tiroid hormonlarinin azalmasiyla olabildigi gibi bazi baska hormonlarin salinmasinin artmasi ile de olusur. Kalori alimi yani yenilen gida alimi azaldikça vücudumuzda bulunan T4 hormonunun T3 hormonuna dönüsümü azalir ve sonuçta hücrelere giren ve etkili olan T3 azaldikça metabolizmamiz yavaslar ve kilo veremeyiz.
Kilo vermeyi engelleyen hormonlardan birisi Ghrelinhormonudur. Bu hormon mideden salgilanmakta ve kana karisarak beyine ulasip yemek yemeyi artirmaktadir. Kilo vermek için diyet yaparken bu hormon kanda artmakta ve daha fazla kilo verilmesini engellemektedir. Bu hormonun salgilanmasini önleyecek bir ilaç ise henüz yoktur.
3) POLISTIK OVER:
Kadinlarda fazla kiloluluga neden olan önemli bir hormon hastaligi da polikistik over sendromu denen ve yumurtalikta kist olusmasi, tüylenme ve adet bozuklugu ile kendini gösteren hastaliktir. Bu hastalikta en önemli bulgu insülin hormon yüksekligi veya insülin direncidir. Bu nedenle de polikistik over sendromu olan kadinlarin önemli bir kisminda fazla kilo ve seker hastaligi görülür. Adet bozuklugu, tüylenme ve fazla kilolu olmanin bir arada oldugu bu hastalarda yumurtaliklarin incelenmesi ve bu hastaliga yönelik tedavilerin yapilmasi gerekir. Bu sekilde tedavisi yapilmayan kadinlarin zayiflamasi zordur.
4) PROLAKTIN HORMONU YUKSEKLIGI
Kadinlarda süt salgilatan hormon olarak bilinen, prolaktin hormonunun fazla salgilanmasi da kilo almaya yol açan bir hormon bozuklugudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden salgilanir. Hipofiz bezindeki tümörler asiri prolaktin hormonu salgiladiginda adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo alimi olur.
5) MINERAL EKSIKLIKLERI:
Yapilan bilimsel çalismalar kanlarinda kalsiyum düzeyi az olan kisilerde zayiflamanin zor oldugunu göstermistir. Bu nedenle zayiflamak isteyen bir kisinin yeteri kadar kalsiyum almasi gerekir.
Özellikle selenyum, çinko, ve demir eksikligi varsa bunlarin tedavisi kilo vermeniz açisindan çok önemlidir.
